مقاله ادبیات کودک و نوجوان رشته تاریخ و ادبیات

شما برای دانلود مقاله ادبیات کودک و نوجوان به سایت وارد شده اید.

قبل از اینکه به صفحه دانلود بروید پیشنهاد می کنیم توضیحات مقاله ادبیات کودک و نوجوان را مطالعه کنید.

قسمتی از متن و توضیحات فایل:

دانلود مقاله ادبیات کودک و نوجوان برگرفته از داشنامه زبان و ادب فارسی

دسته بندی تاریخ و ادبیات
فرمت فایل doc
تعداد صفحات 17
حجم فایل 20 کیلو بایت

*مقاله ادبیات کودک و نوجوان*


ادبیات كودك‌ و نوجوان‌

 

 

  مهدی‌ حجوانی‌       

 

  برگرفته از: دانشنامه زبان و ادب فارسی   

 

 

 

 

  آثار مكتوب‌ تخیّلی‌ و هنرمندانه‌ای‌ كه‌ یا برای‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ نوشته‌ شده‌ باشد، یا، بدون‌ چنین‌ قصدی‌، چنان‌ خلق‌ شده‌ باشد كه‌ توجّه‌ و علاقة‌ آنان‌ را برانگیزد.

  با این‌ تعریف‌، ادبیّات‌ شفاهی‌، كه‌ درواقع‌ مادر ادبیّات‌ مكتوب‌ است‌، از محدودة‌ ادبیّات‌ كودك‌ و نوجوان‌ خارج‌ می‌شود. «تخیّلی‌ و هنرمندانه‌» بودن‌ این‌ ادبیّات‌ نیز، كه‌ بر جنبة‌ زیبایی‌شناختی‌، هنری‌ و خیال‌پردازانة‌ آن‌ در بازآفرینی‌ واقعیّات‌ تأكید دارد، آن‌ را از نوشته‌های‌ غیرتخیّلیِ وفادار به‌ ثبت‌ واقعیّات‌، به‌ قصد آموزش‌ یا ایجاد مهارت‌ در مخاطب‌، جدا می‌سازد.

  عبارتِ «برای‌ كودكان‌ و نوجوانان‌» هم‌ به‌ این‌ معنی‌ است‌ كه‌ آنچه‌ به‌صورت‌ مقاله‌ یا داستان‌ دربارة‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ نوشته‌ شده‌ باشد و مخاطب‌ آن‌ بزرگسالان‌ باشند و نثر و پرداختش‌ در خور فهم‌ بچّه‌ها نباشد، مصداق‌ این‌ تعریف‌ نخواهد بود.

  جملة‌ «چنان‌ خلق‌ شده‌ باشد كه‌….» ناظر بر آثاری‌ است‌ كه‌ نویسنده‌ برای‌ بچّه‌ها ننوشته‌، ولی‌ مخاطب‌ كودك‌ و نوجوان‌ پیدا كرده‌ و بعدها در حوزة‌ این‌ ادبیّات‌ راه‌ یافته‌ است‌؛ مانند  اولیور تویست‌  ، اثر چارلز دیكنز  .

  اغلب‌ متون‌ نظری‌ ادبیّات‌ كودك‌ و نوجوان‌ سرزمین‌ ما از این‌ نكته‌ غفلت‌ ورزیده‌ و این‌ ادبیّات‌ را صرفاً «نوشته‌ها و سروده‌هایی‌» دانسته‌اند كه‌ «ارزش‌ ادبی‌ یا هنری‌ دارند و برای‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ پدید می‌آیند» (نك‌:.میرهادی‌،«ادبیّات‌ كودكان‌ و نوجوانان‌»، ج‌ 2، ص‌ 164). در چنین‌ تعریفی‌، ادبیّات‌ كودك‌ فقط‌ به‌ ادبیّاتی‌ منحصر شده‌ است‌ كه‌ آگاهانه‌ و با قصد قبلی‌ برای‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ نوشته‌ می‌شود، در حالی‌ كه‌ در تعریف‌ این‌ مقاله‌، ادبیّات‌ كودك‌ و نوجوان‌ ممكن‌ است‌ بدون‌ در نظر گرفتن‌ مخاطبان‌ كودك‌ نیز نوشته‌ شود و سپس‌ مقبول‌ آنان‌ بیفتد. به‌ عبارت‌ دیگر در این‌ تعریف‌، هر دو رویكردِ مخاطب‌ محور و ادبیّات‌ محور، كه‌ می ‌توان‌ آنها را با هم‌ تلفیق‌ كرد، اعتبار دارند. عدّه‌ای‌ نیز، در تعریف‌ ادبیّات‌ كودك‌، جوهرة‌ ادبی‌ آن‌ را انكار كرده‌ و برای‌ آن‌ شأنی‌ صرفاً ارتباطی‌ قائل‌ شده‌اند.از صاحبان‌ چنین‌ نظری‌، مثلاً، نیكولاس‌ تكر   (نك‌:.هانت‌، ص‌20) و سیّدعلی‌ كاشفی‌ را، در ایران‌، می‌توان‌ نام‌ برد(نك‌: كاشفی‌ خوانساری‌، ص‌ 19ـ29). در برخی‌ متون‌ قدیم‌تر، وقتی‌ كه‌ از ادبیّات‌ كودك‌ سخن‌ رفته‌ است‌، ادبیّات‌ را به‌ مفهوم‌ دوم‌ به‌ كار برده‌اند: «در فرهنگ‌ روان ‌شناسی‌ و آموزش‌ و پرورش‌، ادبیّات‌ كودكان‌ به‌ مجموعة‌ آثار یا نوشته‌هایی‌ (كتابها و مقالات‌) گفته‌

 

 

 می‌شود كه‌ به‌ وسیله نویسندگان‌ متخصّص‌ برای‌ مطالعة‌ آزاد كودكان‌ تهیّه‌ می ‌شود و در همة‌ آنها ذوق‌ و سطح‌ نضج‌ كودكان‌ مورد توجّه‌ است‌ (شعاری‌نژاد، ص‌ 29).

  در چنین‌ تعریفی‌، رویكرد به‌ ادبیّات‌ كودك‌ بیشتر تعلیم‌ و تربیتی‌ است‌. این‌ تلقّی‌ از ادبیّات‌ كودكان‌ به‌ ادواری‌ بازمی ‌گردد كه‌ هنوز تفكیك‌ روشنی‌ بین‌ آثار ادبی‌ هنرمندانه‌ و آثار آموزشی‌ نبوده‌ و به‌عبارت‌ دیگر ادبیّات‌ كودك‌ استقلال‌ نداشته‌ و همچون‌ شاخه‌ای‌ از تعلیم‌ و تربیت‌ مطرح‌ بوده‌ است‌.

  امّا لفظ‌   ادبیّات‌ در تعریف‌ این‌ مقاله‌ به‌ معنی‌ موضوعی‌ مستقلّ است‌ كه‌ به‌عنوان‌ اثری‌ هنری‌ شناخته‌ می‌شود، و نه‌ كلیّة‌ نوشته‌های‌ مربوط‌ به‌ موضوعی‌ خاصّ، مثلاً «ادبیّات‌ كاربرد كامپیوتر در خانه‌» یا «ادبیّات‌ سیاسی‌» ( فرهنگ‌ آكسفرد ، ص‌. 728 ).

  در تعریف‌ «كودك‌ و نوجوان‌» نیز، كه‌ مفهومی‌ اعتباری‌ است‌ و باید حدود آن‌ از لحاظ‌ سِنّی‌ روشن‌ شود، در حوزه‌های‌ گوناگون‌ مانند روان‌شناسی‌، ادبیّات‌، آموزش‌ و پرورش‌، فقه‌ و حقوق‌ (قانون‌ مدنی‌، قانون‌ كار) اختلاف‌ نظر هست‌ و مرزبندیهای‌ گوناگونی‌ برای‌ آن‌ صورت‌ گرفته‌ است‌ (ذاكرشهرك‌ و بهداد، ص‌.76ـ79).

  در حوزة‌ ادبیّات‌ كودك‌ و نوجوان‌ ایران‌، از اوایل‌ دهة‌ شصت‌، دربارة‌ سالهای‌ دورة‌ كودكی‌ و نوجوانی‌، این‌ جدول‌ متداول‌ شده‌ است‌: گروه‌ سنّی‌ الف‌.. سالهای‌ پیش‌ از دبستان‌ و سال‌ اوّل‌ دبستان‌؛ گروه‌ سنّی‌ ب‌.. سالهای‌ دوم‌ و سوم‌ دبستان‌؛ گروه‌ سنّی‌ ج‌…سالهای‌ چهارم‌ و پنجم‌ دبستان‌؛ گروه‌ سنّی‌ د.. دورة‌ راهنمایی‌؛ گروه‌ سنّی‌ ه… سالهای‌ دبیرستان‌.

  نویسنده‌ ادبیّات‌ كودك‌. .نویسندة‌ ادبیّات‌ كودك‌ و نوجوان‌ یا كسی‌ است‌ كه‌ با قصد قبلی‌ و در نظر گرفتن‌ مخاطبی‌ از پیش‌ تعیین‌شده‌   اثر خود را خلق‌ می‌كند، و یا نویسنده‌ای‌ است‌ كه‌ به‌هنگام‌ نوشتن‌ كاملاً آزادانه‌ و بدون‌ در نظر گرفتن‌ مخاطبی‌ معیّن‌ عمل‌ كرده‌ است‌، امّا در حین‌ نوشتن‌، كودك‌ درونش‌ فعّال‌ شده‌ و اثرش‌ یا به‌ سنجش‌ ناقدان‌ و كارشناسان‌ ادبیّات‌ كودك‌ و نوجوان‌ و یا به‌ ذوق‌ و سلیقة‌ خود كودكان‌ و نوجوانان‌ پسندیده‌ و پذیرفتة‌ بچّه‌ها شده‌ است‌. گاه‌ نیز نویسندة‌ این‌ نوع‌ ادبیّات‌ خود كودك‌ یا نوجوانی‌ است‌ كه‌ نوشته‌اش‌ از قوّت‌ ادبی‌ برخوردار است‌ و مصداق‌ ادبیّات‌ كودك‌ و نوجوان‌ واقع‌ می‌شود.

جعبه دانلود

برای دانلود فایل روی دکمه زیر کلیک کنید
دریافت فایل


شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *